PTNK Forums

Thế là đã 20 năm kể từ cái ngày định mệnh ấy (29/8/1988-29/8/2008),ngày mà làng nghệ thuật VN mất đi một cặp đôi "trai tài gái sắc" vẹn toàn,mất đi 2 trong những tài năng sáng chói nhất,Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ.Nói đến Xuân Quỳnh,chắc hẳn ko ai trong chúng ta là ko bik đến bài thơ "Sóng" của bà hay về cố nhà thơ,nhà biên kịch Lưu Quang Vũ,ai ai trong chúng ta cũng đã từng nghe qua tác phẩm"Tôi và chúng ta".

Nhân kỉ niệm 20 năm ngày mất của cặp đôi tai trài gái sắc trên,tôi xin mạn phép đăng một số tác phẩm xuất sắc nhất của Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ,cũng như ý kiến của những nhà chuyên môn về họ.

Sóng

Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sóng không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ

Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên ?

Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu ?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau

Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương Bắc
Dẫu ngược về phương Nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh - một phương

Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa.

Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ.

29-12-1967

Chồi biếc
Dưới hai hàng cây
Tay ấm trong tay
Cùng anh sóng bước
Nắng đùa mái tóc
Chồi biếc trên cây
Lá vàng bay bay
Như ngàn cánh bướm

Lá vàng rụng xuống
Cho đất thêm màu
Có mất đi đâu
Nhựa lên chồi biếc

Này anh, em biết
Rồi sẽ có ngày
Dưới hàng cây đây
Ta không còn bước
Như người lính gác
Đã hết phiên mình
Như lá vàng rụng
Cho chồi thêm xanh

Và đời mai sau
Trên đường này nhỉ
Những đôi tri kỷ
Sóng bước qua đây
Lá vàng vẫn bay
Chồi non lại biếc

2-1-1963

Thuyền và biển
Em sẽ kể anh nghe
Chuyện con thuyền và biển

"Từ ngày nào chẳng biết
Thuyền nghe lời biển khơi
Cánh hải âu, sóng biếc
Đưa thuyền đi muôn nơi

Lòng thuyền nhiều khát vọng
Và tình biển bao la
Thuyền đi hoài không mỏi
Biển vẫn xa... vẫn xa

Những đêm trăng hiền từ
Biển như cô gái nhỏ
Thầm thì gửi tâm tư
Quanh mạn thuyền sóng vỗ

Cũng có khi vô cớ
Biển ào ạt xô thuyền
(Vì tình yêu muôn thuở
Có bao giờ đứng yên?)

Chỉ có thuyền mới hiểu
Biển mênh mông nhường nào
Chỉ có biển mới biết
Thuyền đi đâu, về đâu

Những ngày không gặp nhau
Biển bạc đầu thương nhớ
Những ngày không gặp nhau
Lòng thuyền đau - rạn vỡ
Néu từ giã thuyền rồi
Biển chỉ còn sóng gió"

Nếu phải cách xa anh
Em chỉ còn bão tố

MỘt bài thơ quen thuộc:
Tiếng gà trưa
2-7-1965
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
"Cục...cục tác cục ta"
Nghe xáo động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa
Ôổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái tơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng

Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng:
-Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng

Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp

Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió màu đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới

Ôi cái quần chéo go
Ôởng rộng dài quét đất
Cái áo cánh chúc bâu
Đi qua nghe sột soạt

Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng

Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ

Ý kiến của nhà phê bình Vương Trí Nhàn:
Lưu Quang Vũ để lại trong tôi ấn tượng về một con người rất tự tin, đầy chất đàn ông và lãng tử. Chúng tôi cùng lứa cùng tác, vào nghề gần như cùng lúc, lại rất hay chơi với nhau. Nhưng tôi vẫn cảm thấy có khoảng cách, thấy thiếu tự tin, thấy lạc lõng trước những câu chuyện của Vũ. Sinh ra trong một gia đình con nhà nòi, Vũ coi văn nghệ như là chuyện nhà mình. Anh thản nhiên kể mình được gặp Nguyễn Tuân ra sao, trèo cây nghe lỏm cán bộ văn nghệ họp thế nào… Với những trí thức kiểu tỉnh lẻ như chúng tôi, đó là những chuyện rất đỗi cao sang, xa lạ. Nhưng với Vũ thì không.
Con người Vũ mang chất Hà Nội lịch thiệp và sang trọng. Hồi sống với Tố Uyên, hằng ngày anh vẫn chở Uyên đi làm, rồi thường ghé vào một quán cafe, làm thơ trong lúc ngồi chờ vợ. Lúc bấy giờ, cách sống đó, thói quen đó với chúng tôi là rất xa lạ, rất sang. Vũ hào hoa và có nhiều người tình, nhưng không nên tầm thường hóa cuộc sống riêng của Vũ. Tình yêu nào của Vũ cũng lớn, cũng đẹp.Lưu Quang Vũ, ở một góc độ nào đó, là nhà thơ của phụ nữ và tình yêu. Đối với anh, đàn bà không có tuổi.

Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh đã đi hết những đường biên của một đời nghệ sĩ, cả hạnh phúc lẫn đắng cay. Tôi ít gần gũi với Quỳnh hơn. Nhưng chị là một tài năng thơ có giọng điệu, gương mặt riêng. Trong cuộc sống đời thường, Quỳnh rất biết trân trọng hiện tại, biết cách tận hưởng hạnh phúc, sống say mê với thời của mình. Cuộc hôn nhân của họ là cái duyên tất yếu của hai tài năng. Chị đã có những giây phút thăng hoa trong tình yêu nhưng cũng có những lúc phải đóng vai của một người hạnh phúc. Tôi nghĩ, đó là một tình yêu, mà ngoài tạo hóa, không ai tạo ra nổi.

Về những ngày cuối đời cùa Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ theo cái nhìn của Lưu Quang Định em Lưu Quang Vũ.

Nguồn: http://www.vnn.vn/vanhoa/2003/9/28389/

Có bạn nào biết về vụ ám sát Lưu Quang Vũ không? Nghe nói là ổng bị "khử" do viết kịch quá "phản động".

Oh`, mình cũng nghe nói thế, có cả 1 đứa nhỏ là con ruột 2 người cũng bị chết lun,

Đợi thêm 30 năm nữa thì tư liệu về vụ tai nạn này sẽ được công khai thôi mà

Topic tên là Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh nhưng trong những bài thơ đã gửi lên chỉ có mỗi thơ của Xuân Quỳnh.

Về cá nhân mình, mình thích thơ của Lưu Quang Vũ hơn Xuân Quỳnh. Thơ Xuân Quỳnh mềm mại, nữ tính, tinh tế theo kiểu phụ nữ. Còn thơ Lưu Quang Vũ da diết, ám ảnh, suy nghiệm, ưu tư. Có nhiều câu thơ mà giờ vẫn còn nhớ sức ám ảnh của nó, một thời gian dài, cứ ong ong trong đầu.

Một người viết những câu thơ kiểu như thế này, thì e là cũng không sống thọ nổi

"Đừng nói với ta những lời hào nhoáng về chiến tranh
Tuổi trẻ ta đã qua bạn bè ta đã chết
Ta đã vượt bao đèo cao chót vót
Bao điều nhà trường chẳng dậy cho ta
Nghĩ lại giễu cười những giấc mộng tuổi thơ
Giờ trong ta vui buồn đều nín lặng
Một thế hệ cứng đi như thỏi sắt
Nhưng xoáy ngầm vẫn cuộn ở lòng sông "



Bây giờ là một vài bài thơ của Lưu Quang Vũ :

1. Anh chẳng còn gì nữa

Anh chẳng còn gì nữa để yêu em
Chẳng còn gì nữa.

Những con chim ngờ nghệch tuổi thơ
Trong chiếc bẫy thời gian đã chết
Hàng rào mát với quả chuông sùng tín
Đã tan thành cát bụi dưới lòng sông.

Bây giờ anh trong suốt như không khí
Như gió hoang không hình không giới hạn
Không nhà không chốn nghỉ không tên
Không gương mặt nụ cười để hiện trước em
Chỉ có gió
Em làm sao thấy được
Tay xinh nhỏ mắt nhìn nghiêm khắc
Em có nhận ra không ?

Em đi nhanh cho kịp chuyến tàu đông
Và anh đứng âm thầm trong bóng tối.




2. Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa


Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa
Xoá nhoà hết những điều em hứa
Mây đen tới trời chẳng còn xanh nữa
Nắng không trong như nắng buổi ban đầu.

Cơn mưa rào nối trận mưa ngâu
Xoá cả dấu chân em về buổi ấy
Gối phai nhạt mùi hương bối rối
Lá trên cành khô tan tác bay.

Mưa cướp đi ánh sáng của ngày
Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ
Thức chẳng yên dở dang giấc ngủ
Hạnh phúc con người mong manh mưa sa.

Bản nhạc ngày xưa khúc hát ngày xưa
Tuổi thơ ta là nơi hiền hậu nhất
Dẫu đường đời lắm đổi thay mệt nhọc
Tựa đầu ta nghe tiếng hát ru nhau.

Riêng lòng anh anh không quên đâu
Chỉ sợ trời mưa đổi mùa theo gió
Cây lá với người kia thay đổi cả
Em không còn màu mắt xưa.

Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa
Thương vườn cũ gẫy cành và rụng trái
Áo em ướt để anh buồn khóc mãi
Ngày mai chúng mình ra sao em ơi.



Và đây là bài mình thích nhất



3. Mưa dữ dội trên đường phố trên mái nhà

(Tặng Quỳnh, ngày xưa)

Mưa dữ dội trên đường phố trên mái nhà
Như thác trắng vỡ tan như bạc của trời như bước chân của ký ức
Em vuốt nước mưa chảy ròng trên mặt
Ngoảnh đầu nhìn về đâu ?

Trong tiệm cà phê, bài hát về một người đàn bà cầm trái táo
Người đàn bà mặc áo xanh đi dưới biển lá cây vàng
Những người ngồi sau cửa kính nói gì ta chẳng biết
Chỉ thấy họ cười và bình hoa đổ máu run run
Những điếu thuốc những làn khói những vỏ chai rỗng không
Những tờ báo, tấm ảnh cũ, một nửa khuôn mặt trong tấm gương
Một chiếc xe bịt kín đi qua
Năm tháng và tuổi trẻ đi qua
Mắt em buồn hoang vắng.

Làm sao anh biết được
Điều ta tìm ẩn hiện nơi đâu,
Mỗi con người một vật thể cô đơn
Nhìn rõ nhau qua cửa kính trống trơn
Nhưng không thể nghe nhau không thể nói.

Bây giờ anh chỉ còn là một chiếc cốc vỡ, một vết thương
Buổi chiều, những trái cây mùa thu thơm ngát
Em bảo phải cần tìm một lý do để sống
Để gắn bó để lòng mình yên ổn
Thật thế chăng, có thể có không em ?

Thuốc người ốm có chữa được người ốm khác ?
Bàn tay xanh xao quả táo âm thầm
Con chim sẻ bay vù qua khung cửa vỡ
Tiếng chuông rung tiếng ngón tay ai gõ
Hãy bình tĩnh, bình tĩnh
Những khuôn mặt những vòng xoáy những đám mây
Sẽ hiểu được sẽ không còn đáng sợ
Chúng ta sẽ chịu được khổ đau sẽ làm việc
Đóng một cái đinh treo một tấm áo
Và yêu nhau dưới một ngọn đèn
Những ngón tay, có thật thế chăng em ?
Mưa như bước chân những khát vọng vô hình
Trên một biển lá vàng đang nổi gió.

(9-1973)

Thơ Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ đều hay cả. Thật là hiếm có một cặp đôi nào như vậy.

Bài thơ của Xuân Quỳnh mà mình thích nhất là bài Nếu ngày mai em không làm thơ nữa.

Nếu ngày mai em không làm thơ nữa
Cuộc sống trở về bình yên
Ngày nối nhau trên đường phố êm đềm
Không nỗi khổ, không niềm vui kinh ngạc

Trận mưa xuân dẫu làm ướt áo
Nhưng lòng em còn cảm xúc chi đâu
Mùa đông về quên nỗi nhớ nhau
Không xôn xao khi nắng hè đến sớm

Chuyện hôm nay sẽ trở thành kỉ niệm
Màu phượng chẳng nồng nàn trên lối ta đi.

Gió thổi nơi này không lạnh tới nới kia
Lời nói tâm tình trở nên nhạt nhẽo
Nghe tiếng con tàu em không thể hiểu
Tấm lòng anh trong mỗi chuyến đi xa
Em không còn thấy nhớ những sân ga
Những nơi đã đi, những nơi chưa hề đến
Khát vọng anh dẫu hoà trong sóng biển
Sóng xô bờ chẳng rộn đến tâm tư

Một ngày nào đọc lại dòng thơ
Âm điệu ấy chẳng còn gieo tiếng nhạc
Chất men nào làm em choáng váng
Cũng phai dần theo những tháng nǎm xa.
Như hòm thư không còn một phong thư
Hết ngọn lửa lạ lùng, thôi mùa mây phiêu bạt.
Ơi trời xanh - xin trả cho vô tận
Trời không xanh trong đáy mắt em xanh
Và trong em không thể còn anh.
Nếu ngày mai em không làm thơ nữa.

Lưu Quang Vũ có vở kịch "Hoa cúc xanh trên đầm lầy", Xuân Quỳnh lại viết bài "Hoa cúc xanh".

Hoa cúc xanh có hay là không có
Trong lầm lầy tuổi nhỏ của anh xưa
Một dòng sông lặng chảy từ xa
Thung lũng vắng sương bay đầy cửa sổ

Hoa cúc xanh có hay là không có
Một ngôi trường bé nhỏ cuối ngàn xa
Mơ ước của người hay mơ ước của hoa
Mà tươi mát mà dịu dàng đến thế

Cỏ mới mọc con chim rừng thơ bé
Nước trong ngần thầm thì với ngàn lau
Trái tim ta như nắng thuở ban đầu
Chưa chút gợn một lần cay đắng

Trên thềm cũ mùa thu vàng gió nắng
Đời yên bình chưa có những chia xa
Khắp mặt đầm xanh biếc một màu hoa
Hương thơm ngát cả một vùng xứ sở

Những cô gái da mịn màng như lụa
Những chàng trai đang độ tuổi hai mươi
Người yêu người, yêu hoa cỏ đất đai
Những câu chuyện xoay quanh mùa hái quả...

Hoa cúc xanh có hay là không có
Tháng năm nào ấp ủ thuở ngây thơ
Có hay không thung lũng của ngày xưa
Anh đã ở và em thường tới đó

Châu chấu xanh, chuồn chuồn kim thắm đỏ
Những ngả đường phơ phất gió heo may
Cả một vùng vương quốc tuổi thơ ngây
Bao mơ ước mượt mà như lá cỏ...

Anh đã nghĩ chắc là hoa đã có
Mọc xanh đầy thung lũng của ta xưa.